Καταγραφή Aνεπιθύμητων Συμβάντων

Στο πλαίσιο της οργάνωσης και ποιοτικής λειτουργίας της συγκεκριμένης ΜΕΘ σχεδιάστηκε και χρησιμοποιήθηκε έτοιμη μονοσέλιδη φόρμα καταγραφής ανεπιθύμητων συμβάντων , η οποία περιέχεται στο φάκελο παρακολούθησης κάθε ασθενή και η οποία συμπληρώνεται ανώνυμα και εμπιστευτικά από τα μέλη του προσωπικού.

Η δομή του εντύπου προβλέπει:

  • Την επιλογή μέσα από λίστα της κατηγορίας του δυσμενούς συμβάντος που έλαβε χώρα στη ΜΕΘ
  • Την περιγραφή του περιστατικού με βάση τις κλινικές εκδηλώσεις που προκάλεσε και τέλος
  • Των συνεπειών που είχε το δυσμενές σύμβαμα στην έκβαση του ασθενή

Η συμπλήρωση του εντύπου είναι ευθύνη οποιουδήποτε μέλους του ιατρικού ή νοσηλευτικού προσωπικού το οποίο θα αντιληφθεί κάποιο ανεπιθύμητο συμβάν. Η καταγραφή γίνεται εθελοντικά και ανώνυμα (όσον αφορά την ταυτότητα του προσώπου που την κάνει.

Έχει προηγηθεί ενημέρωση του προσωπικού τόσο από το Διευθυντή όσο και από την ομάδα που διαχειρίζεται το πρόγραμμα για τη φιλοσοφία και τους στόχους του προγράμματος και τονίστηκε ιδιαίτερα ότι το σύστημα δεν αποσκοπεί να καταλογίσει ευθύνες για την πρόκληση των δυσμενών συμβάντων.

Τα συμβάντα που καταγράφονται, περιλαμβάνουν εκείνα τα οποία συνδέονται με ιατρικά και νοσηλευτικά λάθη και εκείνα που σχετίζονται με τις επιπλοκές της συνήθους ιατρικής και νοσηλευτικής φροντίδας, αλλά για κάποιο λόγο επιτυγχάνουν μη αναμενόμενα (δυσμενή) αποτελέσματα.

Το έντυπο αυτό αποτελεί μέρος συστήματος καταγραφής ανεπιθύμητων συμβάντων που εφαρμόζεται στη ΜΕΘ του Κωνσταντοπούλειου από το 2012. Πρόκειται για το ICU-MERRIS το οποίο σχεδιάστηκε από ομάδα του Πανεπιστημίου Πειραιά με επικεφαλείς τους κκ Βοζίκη Αθανάσιο και Ρίγα Μαρίνα.

Τo ICU-MERIS υιοθετεί τη φιλοσοφία καταγραφής και αναφοράς των ιατρικών σφαλμάτων του Intensive Care Unit Safety Reporting System (ICUSRS) της Society of Critical Care Medicine (SCCM) και του Critical Incident Reporting in Critical Care του Council of the Intensive Care Society.

Όλες αυτές οι πληροφορίες καταχωρούνται μέσω του διαδικτύου, αποθηκεύονται και στη συνέχεια πραγματοποιείται επεξεργασία και ανάλυσή τους. Το ICU-MERIS είναι ένα ασφαλές περιβάλλον με ασφαλιστικές δικλείδες (firewalls), για την προστασία και την ασφάλεια τόσο των πληροφοριών όσο και των προσωπικών δεδομένων που διαχειρίζεται.

Από το 2012 που ξεκίνησε η εφαρμογή του προγράμματος καταγραφής ανεπιθύμητων συμβάντων μεχρι το Μάιο του 2014 καταγράφηκαν συνολικά 90 ανεπιθύμητα συμβάντα τα οποία σχετίζονται με την ποιότητα της παρεχόμενης ιατρικής και νοσηλευτικής φροντίδας.

Η κατανομή των συμβάντων ανά έτος παρουσιάζεται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1. Αριθμός ανεπιθύμητων συμβάντων που καταγράφηκαν ανά έτος στο ICU- Meris

Η κατηγοριοποίηση των δυσμενών αυτών συμβάντων έγινε από την ομάδα που σχεδίασε το σύστημα Merris και ήταν υπεύθυνη για τη λειτουργία του προγράμματος. Σύμφωνα με αυτήν την κατηγοριοποίηση από τα ανεπιθύμητα συμβάντα που καταγράφηκαν τα 22 (24,4%) σχετίζονταν με τη διασωλήνωση ή γενικότερα τη διαχείριση του τεχνητού αεραγωγού.

Το 31,11% σχετίζονταν με αγγειακές γραμμές ενώ το 17,5% με λάθη που αφορούν τη χορήγηση φαρμάκων.

Στον πίνακα 2 παρουσιάζεται η κατηγοριοποίηση των ανεπιθύμητων συμβάντων που καταγράφηκαν στη ΜΕΘ κατά το χρονικό διάστημα της μελέτης.

Πίνακας 2. . Κατηγοριοποίηση δυσμενών συμβάντων

Στο 45,8% των περιστατικών δεν υπήρξε καμία βλάβη για τον ασθενή (41 περιστατικά). Σε 38 περιστατικά (42,2%), προκλήθηκε προσωρινή βλάβη η οποία χρειάστηκε ιατρική ή νοσηλευτική παρέμβαση για να αντιμετωπιστεί, ενώ σε 10 περιστατικά (12%) απαιτήθηκε ιατρική παρέμβαση προκειμένου να διατηρηθεί ο ασθενής στη ζωή. Σε κανέναν ασθενή δεν προκλήθηκε μόνιμη βλάβη, αναπηρία ή θάνατος εξαιτίας κάποιου ανεπιθύμητου συμβάντος (πίνακας 3).

Πίνακας 3. Επίδραση ανεπιθύμητων συμβάντων στην έκβαση του ασθενή

Η καταγραφή των ανεπιθύμητων συμβάντων στο χώρο του νοσοκομείου Top of Form θεωρείται ίσως το αποτελεσματικότερο βήμα για την πρόληψη των ανεπιθύμητων ενεργειών και την προαγωγή της ασφάλειας των ασθενών μέσω του προσδιορισμού των προβλημάτων / γεγονότων που οδήγησαν ή θα μπορούσαν να έχουν οδηγήσει σε βλάβη των ασθενών.